Bij ArtEZ ontdekken studenten hoe kunstvormen elkaar versterken

Wat gebeurt er als je muzikanten, dansers, theatermakers en beeldend kunstenaars samen aan één opdracht laat werken? Bij ArtEZ in Arnhem ontdekken eerstejaarsstudenten dat tijdens Pleasure Island. Een project waarin studenten vanaf het eerste moment samen kunst maken en kennismaken met andere disciplines. Volgens Michiel Braam, directeur van ArtEZ Conservatorium Arnhem, is die ervaring van grote waarde voor hun verdere studie én toekomstige beroepspraktijk.

Kunst maken doe je samen
Een muzikant kijkt anders naar een voorstelling dan een theatermaker. Een danser denkt vanuit beweging, terwijl een beeldend kunstenaar weer andere mogelijkheden ziet. Tijdens Pleasure Island ontdekken studenten hoe verschillende perspectieven en kunstvormen elkaar kunnen versterken.

Het project bestaat inmiddels zo’n vijftien jaar. Jaarlijks werken ongeveer 150 studenten van verschillende kunstopleidingen bij ArtEZ samen aan korte producties. Muziek, theater, dans, beeldende kunst en creative writing komen daarbij samen. De studenten werken in groepen waarin minimaal drie disciplines vertegenwoordigd zijn.

“Het bijzondere aan Arnhem is dat al die opleidingen zo dicht bij elkaar zitten”, vertelt Michiel. “We vonden dat we daar veel meer mee moesten doen. Door studenten al in hun eerste jaar samen te laten werken, geven we die interdisciplinaire samenwerking meteen een impuls.”

Vanaf het eerste idee samen creëren
Tijdens Pleasure Island krijgen studenten een week de tijd om gezamenlijk een productie te ontwikkelen. Dat kan een theatervoorstelling zijn, een muzikale performance of een installatie waarin beeld en geluid samenkomen. De resultaten worden gepresenteerd tijdens een festivalavond op een locatie in Arnhem.

Zo bouwden studenten ooit samen een compleet restaurant, waarin muziek, theater en vormgeving één geheel vormden. Ook een voormalige HEMA vestiging in de Arnhemse binnenstad diende eerder als podium voor het project.

Volgens Michiel zit de kracht vooral in de manier waarop studenten samenwerken. “Het is niet zo dat iemand eerst een scène bedenkt en daarna denkt: er moet ook nog muziek bij. Je gaat vanaf het allereerste begin samen aan de slag. Iedereen brengt zijn eigen discipline mee en denkt tegelijkertijd mee over het geheel.”

Dat vraagt om een andere manier van denken. Studenten moeten hun eigen ideeën soms loslaten, luisteren naar anderen en ontdekken hoe verschillende kunstvormen elkaar kunnen versterken.

Een ervaring die vier jaar later nog zichtbaar is
Het effect van Pleasure Island blijft niet beperkt tot die ene projectweek. Studenten leren elkaar kennen, bouwen een netwerk op en zoeken elkaar tijdens hun verdere opleiding opnieuw op. Michiel ziet dat regelmatig terug bij de afstudeervoorstellingen. Hij herinnert zich een eindexamen van een compositiestudent waarbij een muzikale uitvoering overging in een choreografie met zes dansers.

“Dat leverde echt een kippenvelmoment op voor de hele zaal. Zoiets ontstaat doordat studenten elkaar tijdens hun opleiding leren kennen en vaker samenwerken. Ze weten elkaar te vinden en ontdekken dat andere kunstvormen hun eigen werk kunnen verrijken.”

Die ervaring sluit volgens hem direct aan op de beroepspraktijk. Een muzikant staat tegenwoordig niet alleen op het podium, maar maakt bijvoorbeeld ook muziek voor films, werkt samen met dansers of ontwikkelt voorstellingen waarin verschillende kunstvormen samenkomen. “Je krijgt een veel bredere blik op kunst. Een theatermaker houdt zich bijvoorbeeld op een andere manier bezig met maatschappelijke thema’s dan een muzikant. Door die verschillen leer je ontzettend veel van elkaar.”

Ruimte om te ontdekken
Hoewel Pleasure Island inmiddels een vaste plek binnen ArtEZ heeft, blijft het project zich ontwikkelen. De vorm verandert mee met de studenten en de tijd. Ook wordt gekeken of in de toekomst andere opleidingen, zoals mode, kunnen aansluiten.

Toch is het volgens Michiel niet de bedoeling om studenten voortdurend verplicht met andere disciplines te laten samenwerken. “We willen studenten laten zien wat er allemaal mogelijk is. Daarna moeten ze vooral zelf kunnen kiezen welke richting ze op willen. Maar die eerste kennismaking kan wel iets in beweging zetten.”

Pleasure Island laat zien hoe waardevol het is om buiten de grenzen van je eigen opleiding te kijken. Studenten ontdekken nieuwe mogelijkheden, leren van elkaars werkwijze en bouwen contacten op die ook jaren later nog van betekenis zijn.

In Arnhem is de wereld je klaslokaal. Bij ArtEZ begint die wereld soms gewoon bij een student van een andere opleiding, een paar lokalen verderop.

Bekijk hier de Pleasure Island video.